Çocuk ve Ölüm

Yuvada her ay verdikleri aylık bilgilendirme evraklarının içinde çocuklarla iletişim notları da oluyor.   Mesela eve kardeş geldiğinde nasıl davranmalı, çocuklar bu durumlara nasıl tepki verir..ya da.. çocuklarda takıntı gibi bizim çocukların bol bol sergilediği davranışlar hakkında nasıl davranmamız gerektiği ile ilgili bilgi veriliyor. Zaten bizim yuvanın en çok sevdiğim yanı veli toplantısına bile gitsen orada konu senin, onun, bunun çocuğu değil, ailelerin çocukları ile nasıl iletişim kurması gerektiği yada o yaş çocuklarının genel olarak nasıl davrandığı ve bizim bununla nasıl başa çıkmamız gerektiği  hakkında konuşuluyor.   Bu ayki konumuz ölüm ve bunun çocuklara nasıl anlatılması gereğiydi…

Aracılık edip Gülbahar öğretmenimin yazdığı notları size iletiyorum. Belki sizin de işinize yarar.  E ne de olsa bilgiyi paylaşmak lazım. Hadi bakalım iyi okumalar…

*****

Çocuk ve Ölüm

Çocuk ölümle ilgili ilk bilgilerini yakın çevresindeki konuşmalardan,televizyon programlarından, filmlerden ve ölü hayvanlardan görerek öğrenir. 3-5 yaş çocukları için ölüm uzun bir ayrılıktır. Çocuklar; ölüm nedir?, ne zaman öleceksin?, ölüler nereye gider?, tekrar geri gelirler mi? sorularını yönelttiklerinde yetişkinle bazen çok acımasız şekilde:”ölüm insanın yok olmasıdır,ölüler toprağın altında çürürler, ölüleri böcekler ve yılanlar yer, ölüm uykuya benzer, iyiler cennete, kötüler cehenneme gider, orada ateşler içinde yanar.” ifadelerini kullanırlar.

Çocuklar 5-6 yaşlarında ölümün korku verici bir olay olduğunu düşünüp uzun süren bir uykuya benzetirler. Ölümle hastalık arasında bir bağlantı kurmaya çalışırlar. Ölüm uzun bir yolculuğa benzetildiğinde çocuk yolculuklara karşı antipatik duygular geliştirmekte. Çocuk ile baş edemeyen büyük ebeveynler, bazen de anneler “Beni çok üzüyorsun, hasta olup ölürsem sana kim bakar?” sözleriyle çocuğu tedirginliğe sevk ederler. Çocuk  annesi  hastalandığında öleceği korkusuyla kendisini suçlu hissederek içe kapanır.

Ölümle ilgili soyut akıl yürütme 9-10 yaşlarında başlar. Çocuk artık ölümün geri dönüş olmayan bir durum olduğunu kavrar.

Bazı çocuklar çok yakınlarını kaybettiklerinde evde yaşananları seyrederek üzüntülü görüntüden çok, donuk yüz ifadesi, ölen kişi ile ilgili hiç soru sormama şeklinde davranışlar gösterdikleri gibi tam tersi  çok hareketli, kıran döken  yada çok neşeli yerinde duramayan, şarkı söyleyen tutumlar da gösterebilir. Ailenin çocuğa sert tepkiler vermemesi gerekir çünkü çocuk kendisine gelen bu darbeyi inkar etme, yadsıma  yoluyla kendisinde savunma mekanizması geliştirmiş olur.

Neler yapılabilir: Çocuk ölümü kavrayabilecek yaşta ise haberi en yakınlarından duymalı, ölüm çocuktan gizlenmemeli, aşama aşama alıştırılarak söylenmeli.

Örneğin;”… kişi kaza geçirdi veya çok hasta şimdi hastanede onun için yapılması gereken her şey yapılıyor.” diyerek daha sonra o kişinin artık aramızda olamayacağı ama bizim düşüncelerimizde her zaman onu hatırlayacağımızı ,onunla geçirdiğimiz anılarımızla, ondan öğrendiklerimizle onu hep düşüneceğimiz, anacağımız söylenmeli.

Çocuk üzülmesin diye eğlendirilmemeli, bu durum  çocuğun kafasında karışıklı yaratabilir. Çocuğun önünde ayılıp, bayılıp, dövünmeler yerine daha kontrollü yas tepkileri verilmeli. Çocuk bu yas tutumlarına katılmıyor diye suçlanmamalı.

Çocuk 9-10 yaşından önce gömme törenlerinden uzak tutulmalı. Çocuğa “Tanrı’nın sevdiği kuldu, onun için yanına aldı” ve benzeri sözleri söyleyerek ölümü istenilen sevimli bir hale getirmeye çalışılmamalı.

Çocuk mezarla ilgili “o” orada üşüyor mu? acıkıyor mu? vücudu toprak altında zarar görmüyor mu? vb soruları yöneltirse de çocuğa ölümle birlikte insanın canlılığını kaybettiğini, artık düşünme ve hissetme özelliklerini kullanmayacağı söylenmelidir.

Psikolog Gülbahar Eralp

Güneş Çocuk  Evi ve Kulübü

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s